গুৱাহাটীৰ সোণাপুৰৰ বিজ্ঞান চহৰৰ বিষয়ে পৰ্যালোচনা

সোণাপুৰৰ ওপৰত ৰাতিপুৱাৰ আকাশখনে নিস্তব্ধ উত্তেজনা কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছিল কাৰণ অসমৰ বহুতেই বছৰ বছৰ ধৰি অপেক্ষা কৰি থকা এটা মুহূৰ্তৰ সাক্ষী হ’বলৈ মানুহ গোট খাইছিল। গুৱাহাটী বিজ্ঞান চহৰৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত নতুন অট্টালিকা মুকলি হোৱাতকৈও অধিক ই এটা সপোনক আকৃতি লোৱাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল, যিটো স্থান য’ত কৌতুহল, কল্পনা আৰু জ্ঞানৰ মিলন ঘটিছিল। অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই এই সুবিধাটো আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰি ৰাজ্যখনৰ বিজ্ঞান শিক্ষাক শক্তিশালী কৰাৰ লগতে যুৱ মনক শিক্ষণ আৰু আৱিষ্কাৰৰ জৰিয়তে বিশ্বৰ সন্ধানত অনুপ্ৰাণিত কৰাৰ দিশত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ বুলি অভিহিত কৰে।

প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্ম ধৰি বিজ্ঞান সংগ্ৰহালয় আৰু শিক্ষণ কেন্দ্ৰই শিশু আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত কৌতুহল গঢ় দিয়াত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। বহুতে বিজ্ঞানৰ সৈতে প্ৰথম মুখামুখি হোৱাৰ কথা পাঠ্যপুথিৰ জৰিয়তে নহয়, স্পৰ্শ, অন্বেষণ আৰু অভিজ্ঞতা লাভ কৰিব পৰা প্ৰদৰ্শনীৰ জৰিয়তে মনত পেলায়। সেই আশ্চৰ্য্যবোধ গুৱাহাটী বিজ্ঞান চহৰখনে সৃষ্টি কৰাৰ লক্ষ্য লৈছে। গুৱাহাটীৰ উপকণ্ঠত সোণাপুৰ অঞ্চলত অৱস্থিত এই চৌহদটো প্ৰায় ২৫০ বিঘা মাটিত বিস্তৃত। প্ৰকল্পটোৰ পৰিসৰে ইয়াৰ আঁৰৰ উচ্চাকাংক্ষাক দেখুৱাইছে। এই সুবিধাটো সুপৰিচিত বিজ্ঞান চহৰ কলকাতাতকৈও ডাঙৰ, যিয়ে দীৰ্ঘদিন ধৰি পূব ভাৰতত বিজ্ঞান শিক্ষাৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰ হিচাপে কাম কৰি আহিছে।

অসম চৰকাৰ আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ অধীনত কাম কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান সংগ্ৰহালয় পৰিষদৰ অংশীদাৰিত্বৰ জৰিয়তে এই প্ৰকল্পটো প্ৰাণৱন্ত হৈ উঠিছিল। দেশজুৰি বিজ্ঞান সংগ্ৰহালয় নিৰ্মাণত পৰিষদে মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিছে, ৰাজ্যসমূহক এনে স্থান গঢ়ি তোলাত সহায় কৰিছে যিয়ে শিক্ষাৰ সৈতে আকৰ্ষণীয় অভিজ্ঞতাৰ সংমিশ্ৰণ ঘটায়। গুৱাহাটী বিজ্ঞান চহৰখনে সেই দৰ্শনক প্ৰতিফলিত কৰে। বিজ্ঞানক দূৰৈৰ বা কঠিন কিবা এটা হিচাপে উপস্থাপন কৰাতকৈ এই কমপ্লেক্সে দৰ্শকক বিজ্ঞানক দৈনন্দিন জীৱনৰ অংশ হিচাপে চাবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। Campus ৰ বাবে প্ৰায় ২৮৮.১৩ কোটি টকাৰ বিনিয়োগৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। ইমান বৃহৎ বিনিয়োগে দেখুৱাইছে যে ৰাজ্য চৰকাৰে বিজ্ঞান শিক্ষাক ভৱিষ্যতৰ বাবে কেনেদৰে এটা মূল ক্ষেত্ৰ হিচাপে লয়। প্ৰযুক্তিয়ে আধুনিক জীৱনৰ প্ৰায় প্ৰতিটো দিশকে গঢ় দিয়ে। বৈজ্ঞানিক ধাৰণা বুজি ডাঙৰ হোৱা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে উচ্চ শিক্ষা আৰু কেৰিয়াৰলৈ যোৱাৰ সময়ত সুবিধা লাভ কৰে। বিজ্ঞান চহৰৰ দৰে সুবিধাসমূহে শ্ৰেণীকোঠাৰ শিক্ষণ আৰু বাস্তৱ জগতৰ বুজাবুজিৰ মাজৰ ব্যৱধান দূৰ কৰাত সহায় কৰে।

ইতিমধ্যে কমপ্লেক্সৰ দুটা মূল খণ্ড সম্পূৰ্ণ হৈছে। এই শিতানবোৰৰ নাম দিয়া হৈছে ইউৰেকা আৰু স্পেচ অডিচি। তেওঁলোকৰ প্ৰত্যেকেই বৈজ্ঞানিক অন্বেষণৰ এক বেলেগ দিশৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। ইউৰেকা অংশই দৰ্শনাৰ্থীসকলক বিজ্ঞানৰ মৌলিক নীতিসমূহৰ সৈতে ইন্টাৰেক্টিভ প্ৰদৰ্শনীৰ জৰিয়তে পৰিচয় কৰাই দিয়ে। দৰ্শকে পদাৰ্থ বিজ্ঞান, গতি, শব্দ, শক্তি আৰু আন বহুতো বিষয়ৰ সৈতে জড়িত ধাৰণাসমূহৰ সৈতে পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা কৰিব পাৰে। ডিজাইনে হাতেৰে শিকিবলৈ উৎসাহিত কৰে। কেৱল বৈজ্ঞানিক ধাৰণাসমূহৰ বিষয়ে পঢ়াৰ পৰিৱৰ্তে ছাত্ৰ-ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে প্ৰদৰ্শন আৰু পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে সেই ধাৰণাবোৰে কেনেকৈ কাম কৰে সেয়া চাব পাৰে।



অডিচি শিতানত জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু মহাকাশ বিজ্ঞানৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। মহাকাশৰ প্ৰতি আগ্ৰহে শিশু আৰু প্ৰাপ্তবয়স্কক সদায় মোহিত কৰি আহিছে। এই খণ্ডত প্ৰদৰ্শনীসমূহে সৌৰজগত, গ্ৰহ, তৰা আৰু মহাকাশ অন্বেষণত ব্যৱহৃত প্ৰযুক্তিৰ সন্ধান কৰে। দৰ্শকে ৰকেট কেনেকৈ মহাকাশলৈ যায়, উপগ্ৰহবোৰে কেনেকৈ পৃথিৱীৰ কক্ষপথত ঘূৰি থাকে, আৰু বিজ্ঞানীসকলে দূৰৈৰ তাৰকাৰাজ্যৰ বিষয়ে কেনেকৈ অধ্যয়ন কৰে সেই বিষয়ে জানিব পাৰিব। এনে অভিজ্ঞতাই প্ৰায়ে বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ প্ৰতি গভীৰ কৌতুহলৰ সৃষ্টি কৰে।

বিজ্ঞান কেন্দ্ৰৰ মাজেৰে খোজ কাঢ়িলে প্ৰায়ে এনে এখন পৃথিৱীত ভৰি দিয়াৰ দৰে অনুভৱ হয় য’ত প্ৰশ্নই আৱিষ্কাৰৰ দিশত আগুৱাই লৈ যায়। শিশুৱে বুটাম টিপে, চকা ঘূৰায়, লাইট জিলিকি থকা দেখিছে, আৰু মডেলবোৰ সজীৱ হোৱাও দেখিছে। সেই উত্তেজনা আৰু অনুসন্ধিৎসু মনেই তেওঁলোকক কিয় অলৌকিক ঘটনাবোৰ ঘটে আৰু পৃথিৱীখন কেনেকৈ কক্ষপথত ঘূৰি থাকে, ইত্যাদি প্ৰশ্ন বোৰ সুধিবলৈ উৎসাহিত কৰে। শিক্ষকসকলে প্ৰায়ে কয় যে শিশুৰ কৌতুহলী মনেই শিক্ষণৰ প্ৰথম পদক্ষেপ গঠন কৰে। যেতিয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে প্ৰশ্ন সুধিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হয় তেতিয়াই তেওঁলোকে শিক্ষা জগতত পদাৰ্পন কৰাৰ যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে।

সেই ধাৰণাকে মনত ৰাখি গুৱাহাটী বিজ্ঞান নগৰখন ডিজাইন কৰা হৈছে। সমগ্ৰ কমপ্লেক্সটোৱে Edutainment Hub অথবা শিক্ষাৰ মনোৰঞ্জনৰ ক্ষেত্ৰ হিচাপে কাম কৰাৰ লক্ষ্য ৰাখিছে। Edutainment শব্দটোৱে শিক্ষা আৰু মনোৰঞ্জনক একত্ৰিত কৰে। লক্ষ্য হৈছে শিক্ষণক আনন্দদায়ক আৰু আকৰ্ষণীয় কৰি তোলা। দৰ্শকে শ্ৰেণীকোঠাত বহি থকাৰ দৰে অনুভৱ নকৰে। তেওঁলোকে এনেকুৱা অনুভৱ কৰে যেন তেওঁলোকে আচৰিত কথা আৰু আশ্চৰ্যৰে ভৰা ঠাই এখন ভিতৰত তেওঁলোকৰ অনুসন্ধিৎসু মনৰ অন্বেষণ কৰি আছে।

উদ্বোধনী অনুষ্ঠানৰ সময়ত অসমৰ মাননীয় মুখ্যমন্ত্ৰী ডঃ হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই শৈশৱৰ এক ব্যক্তিগত স্মৃতি ৰোমন্থন কৰিছিল। সৰুতে তেওঁ কলকাতাৰ বিজ্ঞান সংগ্ৰহালয়লৈ গৈছিল। সেই অভিজ্ঞতা তেওঁৰ মনত বহু বছৰ ধৰি থাকিল। প্ৰদৰ্শনীসমূহে তেওঁৰ মনত এক প্ৰবল প্ৰভাৱ পেলাইছিল আৰু তেখেতৰ কল্পনা জগতত এনে ধৰণৰ সুবিধাই অসমৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে কি অৰ্থ বহন কৰিব পাৰে সেয়া স্থান পাইছিল।গুৱাহাটীতো একেধৰণৰ কেন্দ্ৰ নিৰ্মাণৰ সপোন তেওঁৰ মনত বহুদিনলৈ পুনৰ ৰৈ গ’ল। বিজ্ঞান নগৰ মুকলি হোৱাৰ লগে লগে সেই সপোন বাস্তৱত পৰিণত হয়গৈ।

ব্যক্তিগত অভিজ্ঞতাই প্ৰায়ে নেতা আৰু নীতি নিৰ্ধাৰকসকলৰ দৃষ্টিভংগী গঢ় দিয়ে। সংগ্ৰহালয় বা বিজ্ঞান কেন্দ্ৰলৈ গ’লে শিশুৰ ওপৰত স্থায়ী প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। বহু বিজ্ঞানী, অভিযন্তা আৰু উদ্ভাৱকে সেই মুহূৰ্তবোৰ মনত পেলায় যেতিয়া কৌতুহলে প্ৰথমে বিজ্ঞানৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ আগ্ৰহ জগাই তুলিছিল। বিজ্ঞান চহৰৰ দৰে এনেধৰণৰ ঠাইবোৰে শিশুৱে পৃথিৱীখনক বোধগম্য কৰাৰ ধৰণ সমূহ সলনি কৰিব পাৰে। পাঠ্যপুথিৰ পৰা তথ্য মুখস্থ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে বিজ্ঞান চহৰ খনত তেওঁলোকে বিজ্ঞানক কৌতুহলী মনৰ‌ আৱিষ্কাৰৰ দুঃসাহসিক অভিযান হিচাপে চাবলৈ আৰম্ভ কৰিব পাৰে।

আধুনিক সমাজত বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ ক্ৰমবৰ্ধমান গুৰুত্বকো বিজ্ঞান চহৰখনে প্ৰতিফলিত কৰে। উদ্যোগসমূহ বৈজ্ঞানিক গৱেষণা আৰু উদ্ভাৱনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। চিকিৎসাৰ উন্নতি বৈজ্ঞানিক বুজাবুজিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। পৰিৱেশগত প্ৰত্যাহ্বানৰ বাবে বৈজ্ঞানিক সমাধানৰ প্ৰয়োজন। শক্তিশালী বৈজ্ঞানিক জ্ঞানেৰে ডাঙৰ হোৱা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে এই ক্ষেত্ৰসমূহত অৰিহণা যোগোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰে।

শিক্ষা বিশেষজ্ঞসকলে প্ৰায়ে ব্যৱহাৰিক শিক্ষণৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। যেতিয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে বৈজ্ঞানিক ধাৰণাবোৰ কৰ্মক্ষেত্ৰত আৰু বাস্তৱিক জীৱনত দেখা পায়, তেতিয়া তেওঁলোকে সেই বৈজ্ঞানিক ধাৰণাবোৰ অধিক স্পষ্টকৈ মনত পেলায় আৰু চিৰ জীৱন মনত ৰৈ যায়। পৰীক্ষা আৰু প্ৰদৰ্শনে তেওঁলোকক তত্ত্বক বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে সংযোগ কৰাত সহায় কৰে। সেই সংযোগ গঢ়ি তোলাত বিজ্ঞান সংগ্ৰহালয়সমূহে এক শক্তিশালী ভূমিকা পালন কৰে। প্ৰদৰ্শনীসমূহে দৰ্শনাৰ্থীসকলক পৰ্যবেক্ষণ আৰু পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাৰ জৰিয়তে ধাৰণাসমূহ অন্বেষণ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে।



ইতিমধ্যে সম্পূৰ্ণ হোৱা মূল দুটা খণ্ডৰ উপৰিও কেম্পাছৰ বাবে অতিৰিক্ত উপাদানৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে বিজ্ঞান উদ্ভাৱন জ’ন আৰু বিজ্ঞান উদ্যান। উদ্ভাৱন শিতানত সৃষ্টিশীলতা আৰু উদ্ভাৱনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হ’ব। ই ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক নতুন ধাৰণাবোৰ কেনেকৈ ব্যৱহাৰিক সমাধানলৈ পৰিণত হয় সেই বিষয়ে চিন্তা কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিব। প্ৰদৰ্শনীত ৰবটিক্স, ইঞ্জিনিয়াৰিং মডেল, আৰু উদীয়মান প্ৰযুক্তিৰ প্ৰদৰ্শন থাকিব পাৰে।

বিজ্ঞান উদ্যানখনে শিক্ষণক মুকলি বাহিৰৰ স্থানলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিব। বিজ্ঞানৰ বিষয়বস্তুৰ চাৰিওফালে ডিজাইন কৰা উদ্যানসমূহত প্ৰায়ে বৃহৎ interactive installation অথবা পাৰস্পৰিক ভাৱে ক্ৰিয়াশীল সংস্থাপন সমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। দৰ্শকে ভূ-প্ৰকৃতিৰ ওপৰেৰে স্থাপন কৰা বিশাল মডেল, যান্ত্ৰিক প্ৰদৰ্শন আৰু পৰীক্ষামূলক গঠনৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে। এনে এখন উদ্যানৰ মাজেৰে খোজ কাঢ়িলে প্ৰত্যেকটো খোজতে বিজ্ঞানৰ যাত্ৰা যেন অনুভৱ হয়।

উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত আন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘোষণাও কৰা হয়। মুখ্য মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে সমগ্ৰ অসমতে অৱস্থিত পাঁচটা জিলা বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ কাৰ্যকৰীভাৱে মুকলি কৰে। আমিনগাঁও, মাজুলী, শিলচৰ, কলিয়াবৰ, আৰু বঙাইগাঁৱত এই কেন্দ্ৰসমূহ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। প্ৰতিটো কেন্দ্ৰই বিজ্ঞান আৰু বিজ্ঞান শিক্ষণক ৰাজধানী চহৰৰ বাহিৰৰ সম্প্ৰদায় আৰু অঞ্চলৰ ওচৰলৈ লৈ আহে।

এই কেন্দ্ৰসমূহৰ উন্নয়নৰ বাবে প্ৰায় ১৭৮.১৩ কোটি টকা বিনিয়োগৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। লক্ষ্য হৈছে ৰাজ্যৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত বাস কৰা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে বিজ্ঞান শিক্ষা সুলভ কৰি তোলা। সুদূৰ জিলাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে গুৱাহাটী ভ্ৰমণ সদায় সহজ নহ'বও পাৰে। স্থানীয় বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ সমূহে তেওঁলোকক বিজ্ঞানৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰাৰ সম্পূৰ্ণ সুযোগ প্ৰদান কৰে।

একেধৰণৰ পাৰস্পৰিক ভাৱে ক্ৰিয়াশীল বা ইন্টাৰেক্টিভ শিক্ষণৰ সুযোগ জিলা বিজ্ঞান কেন্দ্ৰসমূহৰ প্ৰতিটোতে দৃশ্যমান প্ৰদৰ্শন আৰু হাতৰ মডেলৰ জৰিয়তে বৈজ্ঞানিক ধাৰণাসমূহ ব্যাখ্যা কৰিবলৈ ডিজাইন কৰা বিজ্ঞান গেলেৰীসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। চৌষষ্ঠিখন আসনৰ ডিজিটেল প্লেনেটেৰিয়ামে আন এক ডাঙৰ আকৰ্ষণৰ সৃষ্টি কৰিছে। প্লেনেটেৰিয়ামে সদায় দৰ্শনাৰ্থীৰ কল্পনাশক্তিক আকৰ্ষণ কৰি আহিছে। আন্ধাৰ গম্বুজটোৰ ভিতৰত তৰা আৰু তাৰকাৰাজ্যৰ প্ৰক্ষেপণে মহাকাশৰ মাজেৰে যাত্ৰা কৰাৰ অনুভৱৰ সৃষ্টি কৰে। শিশুসকলে প্ৰায়ে ছি-লেন্সত বহি নিজৰ ওপৰত কৃত্ৰিম বা simulated  নিশাৰ আকাশখন উন্মোচিত হোৱাটো পৰ্যবেক্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।

এটা প্ৰেক্ষাগৃহও প্ৰতিটো কেন্দ্ৰৰে অংশ। এনে স্থানত বক্তৃতা, কৰ্মশালা, চলচ্চিত্ৰ - প্ৰদৰ্শন, আৰু শৈক্ষিক কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত কৰিব পাৰি। শিক্ষক আৰু বিজ্ঞানীসকলে এই সুবিধাসমূহ ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰদৰ্শন বা আলোচনা অনুষ্ঠিত কৰিব পাৰে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে বিজ্ঞান ভিত্তিক যিকোনো অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে যাৰ জৰিয়তে বিজ্ঞানৰ জটিল ধাৰণাসমূহ সহজ ভাষাত ব্যাখ্যা কৰা হয় আৰু বোধগম্য হয়গৈ।

এই কেন্দ্ৰসমূহৰ সৃষ্টিয়ে সমগ্ৰ অসমতে বৈজ্ঞানিক সচেতনতা উন্মোচন কৰাৰ‌ দিশত দীৰ্ঘম্যাদী দায়বদ্ধতা প্ৰকাশ কৰিছে। বিজ্ঞান কেন্দ্ৰৰ এটা নেটৱৰ্কেৰ যোগেদি অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত শিশু আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত কৌতুহলী আৰু অনুসন্ধিৎসু মনৰ‌ বিস্তৃতি ঘটাই আৰু বাস্তৱিক বিজ্ঞান শিক্ষণ বিয়পাই দিয়ে। এই স্থানসমূহ ভ্ৰমণ কৰা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে তেওঁলোকৰ ভৱিষ্যত কৰ্মক্ষেত্ৰৰ পথ প্ৰদৰ্শন কৰা বিজ্ঞান জগতৰ ক্ষেত্ৰৰ আৱিষ্কাৰ কৰিবলৈ সমৰ্থ হোৱাটো একপ্ৰকাৰ নিশ্চিত।

শেহতীয়া দশকবোৰত সমগ্ৰ ভাৰততে বিজ্ঞান শিক্ষাৰ বৃদ্ধি দ্ৰুতগতিত হৈছে । সমগ্ৰ দেশতে প্ৰতিষ্ঠান আৰু গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটিছে। প্ৰযুক্তি উদ্যোগসমূহৰ বৃদ্ধি অব্যাহত আছে। এই ক্ষেত্ৰসমূহত প্ৰৱেশ কৰা যুৱক-যুৱতীসকলৰ বাবে গণিত, পদাৰ্থ বিজ্ঞান, ৰসায়ন বিজ্ঞান, জীৱবিজ্ঞান, অভিযান্ত্ৰিকী আদিৰ অধ্যয়ন কৰাৰ বাবে শক্তিশালী ভেটিৰ প্ৰয়োজন।

গুৱাহাটী বিজ্ঞান চহৰৰ দৰে স্থানে বিজ্ঞানক দৃশ্যমান আৰু সুলভ কৰি শিক্ষাৰ সেই চিৰশাশ্বত ভেটিটোকে সমৰ্থন কৰে। এনে ঠাইলৈ যোৱা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে প্ৰায়ে তেওঁলোকে অন্বেষণ কৰা ধাৰণাসমূহৰ‌ বাস্তৱিক অভিজ্ঞতা আহৰণ কৰি নিজৰ নিজৰ ঘৰলৈ উভতি আহে আৰু শিক্ষকসকলেও শ্ৰেণীকোঠাৰ পাঠসমূহক বিজ্ঞান সংগ্ৰহালয়ত আহৰণ কৰা বাস্তৱিক অভিজ্ঞতাৰ সৈতে সংযোজিত কৰিব পাৰে। নিজৰ নিজৰ সন্তানৰ লগত যোৱা অভিভাৱকসকলেও এসময়ত পাঠ্য পুথিত তেখেত সকলে অধ্যয়ন কৰা বৈজ্ঞানিক ধাৰণাবোৰ পুনৰ বাস্তৱিক ক্ষেত্ৰত আৱিষ্কাৰ কৰিব পাৰে।

বিজ্ঞান কেন্দ্ৰৰ আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ হ’ল বিজ্ঞানৰ সৈতে জনসাধাৰণৰ সংযোগ। বৈজ্ঞানিক চিন্তাধাৰাই মানুহক যিকোনো অন্ধবিশ্বাসৰ দ্বাৰা পৰিচালিত সমাজৰ ধাৰণা সমূহক প্ৰশ্ন কৰিবলৈ, বিশ্লেষণ কৰিবলৈ আৰু বুজিবলৈ উৎসাহিত কৰে। নাগৰিকে যেতিয়া বৈজ্ঞানিক জ্ঞানৰ শলাগ লয় তেতিয়া সমাজ সুন্দৰ আৰু উপকৃত হয়। কুসংস্কাৰ আৰু অন্ধবিশ্বাসৰ পৰা সমাজ খনে মুক্তি লাভ কৰে।বৈজ্ঞানিক নীতিসমূহ বুজি পোৱাটোৱে মানুহক স্বাস্থ্য, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশৰ বিষয়ে জ্ঞাত সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰে।

সংগ্ৰহালয় আৰু বিজ্ঞান কেন্দ্ৰসমূহে বিজ্ঞানী আৰু জনসাধাৰণৰ মাজত সেতু হিচাপে কাম কৰে। প্ৰদৰ্শনীয়ে জটিল গৱেষণাক বুজিব পৰা ৰূপলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। বৈজ্ঞানিক আৱিষ্কাৰে দৈনন্দিন জীৱনক কেনেদৰে গঢ় দিয়ে তাৰ বিষয়ে দৰ্শকে অন্তৰ্দৃষ্টি লাভ কৰে। এনেধৰণৰ বুজাবুজিয়ে গৱেষণা আৰু উদ্ভাৱনৰ প্ৰতি সমাজৰ দৃষ্টিভংগীক পুনৰ সন্মানজনক ভাৱে উৎসাহিত কৰে। গুৱাহাটী বিজ্ঞান চহৰখন অসমলৈ অহা পৰ্যটকৰ বাবেও এক প্ৰধান আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰিব পাৰে। বিশ্বৰ বহু ঠাইত শৈক্ষিক পৰ্যটনে যথেষ্ট জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছে। শিশুৰ সৈতে ভ্ৰমণ কৰা পৰিয়ালসমূহে প্ৰায়ে তেওঁলোকৰ যাত্ৰাৰ পৰিকল্পনাত সংগ্ৰহালয় আৰু বিজ্ঞান কেন্দ্ৰৰ পৰিভ্ৰমণ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব পাৰে। অসমৰ চুবুৰীয়া ৰাজ্য সমূহৰ পৰা অহা দৰ্শকে গুৱাহাটীলৈ আহি সোণাপুৰত স্থাপন কৰা নতুন বিজ্ঞান চহৰ খনত তেওঁলোকৰ শিশুৰ কৌতুহলী মনৰ অন্বেষণ কৰিবলৈ সক্ষম হ'ব।

সোণাপুৰৰ ওচৰত কেম্পাছটোৰ অৱস্থানে ইয়াক গুৱাহাটী চহৰখন হাতৰ মুঠিত ৰখাৰ লগতে এটা বৃহৎ কমপ্লেক্সৰ বাবে যথেষ্ট ঠাই প্ৰদান কৰে। বহল খেলপথাৰ আৰু মুকলি ঠাইয়ে দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে এক সুখকৰ পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰে। শিক্ষামূলক ভ্ৰমণত উপস্থিত হোৱা বিদ্যালয়ৰ গোটসমূহে কেইবা ঘণ্টা ধৰি বিজ্ঞান চহৰ খনত  অৱস্থিত বিভিন্ন অংশসমূহত বিজ্ঞান জগতৰ কৌতুহলী মনৰ‌ অন্বেষণ কৰিব পাৰে।

ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে প্ৰায়ে সংগ্ৰহালয় আৰু বিজ্ঞান উদ্যানলৈ স্কুলৰ ভ্ৰমণৰ কথা অতি ভালদৰে ৰোমন্থন কৰে আৰু মনত পেলায়। সহপাঠীৰ সৈতে বিজ্ঞান ক্ষেত্ৰৰ‌ মাজেৰে খোজ কাঢ়িলে অনুসন্ধিৎসু মনৰ‌ আৱিষ্কাৰৰ এক পাৰস্পৰিক সংযোগৰ অনুভূতিৰ সৃষ্টি হয়। এনেধৰণৰ বাস্তৱিক শিক্ষণ অন্বেষণ কৰাৰ সময়ত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ নিজৰ ভিতৰত উদ্ৰেক হোৱা কৌতুহল সমূহৰ অৱসান ঘটে। এনেধৰণৰ‌ বাস্তৱিক অভিজ্ঞতাবোৰ প্ৰায়ে বহু বছৰ আৰু চিৰকাললৈ স্মৃতিত থাকে।

অসমৰ বাবে বিজ্ঞান নগৰখনেও প্ৰগতি আৰু আকাংক্ষাৰ প্ৰতীকতাকো প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। অসমে শিক্ষাৰ আন্তঃগাঁথনি শক্তিশালী কৰাৰ বাবে প্ৰচেষ্টা অব্যাহত ৰাখিছে। বিশ্ববিদ্যালয়, গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, প্ৰযুক্তি কেন্দ্ৰৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটিছে। কনিষ্ঠ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ মাজত কৌতুহল বৃদ্ধি কৰি বিজ্ঞান চহৰখনে সেই প্ৰচেষ্টাত আন এক মাত্ৰা যোগ কৰে।

প্ৰতিটো বৈজ্ঞানিক যাত্ৰাৰ আৰম্ভণিতে কৌতুহল থিয় হৈ থাকে। শিশুৱে স্বাভাৱিকতে নিজৰ চৌপাশৰ জগতখনৰ বিষয়ে প্ৰশ্ন কৰে। সূৰ্যাস্তৰ সময়ত আকাশৰ ৰং সলনি হয় কিয়, বিমান কেনেকৈ বতাহত উৰি থাকে, ধুমুহাৰ সময়ত কিহৰ ফলত বজ্ৰপাত হয়, ইত্যাদি ইত্যাদি বহুতো প্ৰশ্ন শিশুৰ কৌতুহলী মনত উদ্ভৱ হয়। । যেতিয়া এনে প্ৰশ্নবোৰে চিন্তাশীল আৰু সহজ সৰল ব্যাখ্যাৰ সন্মুখীন হয়, তেতিয়াহে প্ৰকৃত শিক্ষণ যাত্ৰাৰম্ভ আৰম্ভ হয়গৈ।

বিজ্ঞান কেন্দ্ৰসমূহে শিশুসকলক প্ৰশ্ন কৰি থাকিবলৈ উৎসাহিত কৰে। বিজ্ঞানৰ প্ৰদৰ্শনী সমূহে নতুন নতুন প্ৰশ্নৰ আমন্ত্ৰণ জনোৱাৰ লগতে উত্তৰো দিয়ে। এজন দৰ্শকে হয়তো বিদ্যুতৰ বিষয়ে এটা প্ৰদৰ্শন চাই ভাবিবলৈ আৰম্ভ কৰিব পাৰে যে বিদ্যুৎ সংযোগ ঘৰলৈ কেনেকৈ প্ৰৱাহিত হয়। আন এজন দৰ্শকে হয়তো সৌৰজগতখন অন্বেষণ কৰি দূৰৈৰ গ্ৰহবোৰত জীৱনৰ অস্তিত্ব আছেনে আৰু যদি আছে কেনেকুৱা হ’ব পাৰে সেই কথা কল্পনা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিব পাৰে।

শিক্ষকসকলে প্ৰায়ে এই কথাত গুৰুত্ব দিয়ে যে বিজ্ঞান কেৱল তথ্যৰ সংকলন নহয়। বিজ্ঞানে চিন্তাধাৰাৰ এটা পদ্ধতিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ইয়াৰ লগত পৰ্যবেক্ষণ, যুক্তি আৰু পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা জড়িত হৈ থাকে। বিজ্ঞান সংগ্ৰহালয়সমূহে সেই অন্বেষণৰ মনোভাৱ প্ৰকাশ কৰাত সহায় কৰে।

গুৱাহাটী বিজ্ঞান নগৰ মুকলি হ’লে হয়তো অসমৰ ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বিজ্ঞানী, অভিযন্তা, চিকিৎসক, আৰু উদ্ভাৱক সকল অনুপ্ৰাণিত হ’ব পাৰে। আজি গুৱাহাটীৰ বিজ্ঞান চহৰ খনৰ কমপ্লেক্সটো ভ্ৰমণ কৰা কিছুমান শিশু হয়তো কাইলৈ বিশ্বৰ‌ বৰেণ্য গৱেষকো হ’ব পাৰে। পাৰস্পৰিক সংযোগৰ বা ইণ্টাৰেকটিভ প্ৰদৰ্শনীসমূহ অন্বেষণ কৰি থাকোঁতে তেওঁলোকে অনুভৱ কৰা উত্তেজনা আৰু অনুসন্ধিৎসু মনৰ উত্তৰবোৰ হয়তো তেওঁলোকৰ মনত সঞ্চিত হৈ আছে।

সমাজৰ‌ নেতৃ স্থানীয় ব্যক্তি আৰু শিক্ষাবিদসকলে আশা কৰিছে যে এনেকুৱা বৈজ্ঞানিক সুবিধাই ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত আত্মবিশ্বাস গঢ়ি তোলাত সহায়ক হ'ব । যেতিয়া যুৱক-যুৱতীসকলে অনুভৱ কৰে যে তেওঁলোকৰ নিজৰ ৰাজ্যখনে উন্নত শৈক্ষিক স্থানৰ আয়োজন কৰিছে, তেতিয়া তেওঁলোকে ডাঙৰ ডাঙৰ সপোন দেখিবলৈ উৎসাহিত হয়।‌ জীৱন যাত্ৰাৰ সুযোগবোৰ আৰু দূৰৈৰ যেন তেওঁলোকে অনুভৱ নকৰে। জ্ঞানৰ অন্বেষণ নিজৰ ভিতৰতে আৰু নিজৰ সম্প্ৰদায়ৰ ভিতৰতে সুলভ হৈ পৰে ।

 বিজ্ঞান চহৰখনে প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ মাজত সহযোগিতাই কেনেকৈ অৰ্থপূৰ্ণ ফলাফল দিব পাৰে তাৰ সোঁৱৰণী হিচাপেও থিয় দিছে। অসম চৰকাৰ আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান সংগ্ৰহালয় পৰিষদৰ মাজৰ অংশীদাৰিত্বই দেখুৱাইছে যে ৰাষ্ট্ৰীয় বিশেষজ্ঞতাৰ আঞ্চলিক দৃষ্টিভংগীয়ে কেনেকৈ একেলগে কাম কৰিব পাৰে।

অনাগত বছৰবোৰে বিজ্ঞান চহৰৰ এই সুবিধাটো কেনেকৈ বৃদ্ধি আৰু বিকশিত হয় সেই কথা উন্মোচন কৰিব। প্ৰযুক্তিৰ উন্নতিৰ লগে লগে নতুন প্ৰদৰ্শনী আহিব পাৰে। বিশেষ কাৰ্যসূচীয়ে বিজ্ঞানী আৰু শিক্ষাবিদসকলক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সৈতে মত বিনিময় কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাব পাৰে। বিজ্ঞান উৎসৱ, কৰ্মশালা, আৰু প্ৰতিযোগিতাসমূহে বিভিন্ন জিলাৰ যুৱ উদ্ভাৱকসকলক একত্ৰিত কৰিব পাৰে।

শৈশৱৰ ভ্ৰমণৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ যিটো ধাৰণা হিচাপে অসমৰ মাননীয় মুখ্যমন্ত্ৰী ডঃ হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাৰ মনত আৰম্ভ হৈছিল, সেয়া এতিয়া গুৱাহাটীত বৈজ্ঞানিক শিক্ষণৰ এক বাস্তৱিক মাইল খুটাত পৰিণত হৈছে।



শ্ৰী দিগন্ত বৰুৱা 

সহকাৰী উন্নয়ন বিষয়া

ৰূপান্তৰ আৰু উন্নয়ন বিভাগ 

অসম চৰকাৰ 

দূৰভাষ নং : ৭০০২৬৯৯০১১ , ৯৬৭৮৭৮৫৪৩৯

ইমেইল : digantabarooah1971@gmail.com