স্বাধীনতা দিৱস : আত্মসমীক্ষা আৰু নতুন সংকল্পৰ সময়
- দীপিকা লস্কৰ

- Aug 2
- 3 min read

১৯৪৭ চনৰ ১৫ আগষ্টত ভাৰতৰ জনগণৰ অসীম ত্যাগ, সাহস আৰু আত্মবলিদানৰ ফলস্বৰূপে লাভ কৰা স্বাধীনতাই এই বৰ্ষত আশী বছৰত ভৰি দিলে । এয়া কেৱল এটা বৰ্ষপূৰ্তি নহয় ; ই আত্মসমীক্ষা, কৃতজ্ঞতা আৰু নতুন সংকল্পৰ এক ঐতিহাসিক মুহূৰ্ত ।
শৈশৱৰ পৰা আমি দেখি আহিছো - প্ৰতি বছৰে ১৫ আগষ্ট আহিলে সমগ্ৰ দেশ স্বাধীনতা দিৱস উদযাপনৰ আনন্দত মুখৰ হৈ উঠে। বিদ্যালয়, মহাবিদ্যালয়, চৰকাৰী-বেচৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠানত জাতীয় পতাকা উত্তোলন, দেশাত্মবোধক গীত, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলক স্মৰণ কৰি দেশবাসীয়ে স্বাধীনতাৰ মূল্য উপলব্ধি কৰে। কিন্তু সাম্প্ৰতিক সময়ত লক্ষ্য কৰা যায় যে প্ৰায় ১৯৯৭ চনৰ পৰা ২০১২ চনৰ ভিতৰত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰজন্মৰ এটা অংশৰ মাজত স্বাধীনতা দিৱস উদযাপনৰ প্ৰতি আগ্ৰহ পূৰ্বতকৈ হ্ৰাস পাইছে। এই প্ৰৱণতা সমাজৰ বাবে চিন্তাৰ বিষয়।
নতুন প্ৰজন্ম ডিজিটেল যুগৰ সন্তান। তেওঁলোকৰ জীৱন সামাজিক মাধ্যম, স্মাৰ্টফোন, কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা আৰু বিশ্বায়নৰ সৈতে নিবিড়ভাৱে জড়িত। তেওঁলোকৰ বাবে তথ্যৰ উৎস হৈছে ইণ্টাৰনেট। ফলত ইতিহাসৰ গভীৰ অধ্যয়নৰ সলনি বহুতে চমু ভিডিঅ', ৰিল বা সামাজিক মাধ্যমৰ ট্ৰেণ্ডৰ ওপৰত অধিক নিৰ্ভৰশীল। এই পৰিৱেশত স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ ত্যাগ, আত্মবলিদান আৰু দেশপ্ৰেমৰ ইতিহাস তেওঁলোকৰ হৃদয়ত যথেষ্ট গভীৰভাৱে প্ৰৱেশ নকৰে। অৱশ্যে নতুন প্ৰজন্মৰ সকলোকে একে দৃষ্টিৰে চোৱা উচিত নহয়। বহু যুৱক-যুৱতীয়ে আজিও স্বাধীনতা দিৱসত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰে, সমাজসেৱা কৰে, জাতীয় বিষয়ত মতামত প্ৰকাশ কৰে আৰু দেশৰ উন্নয়নৰ সপোন দেখে। গতিকে সমস্যাটো সমগ্ৰ প্ৰজন্মৰ নহয়; সমস্যাটো হৈছে মূল্যবোধ আৰু ইতিহাসক নতুন প্ৰজন্মৰ ওচৰলৈ আকৰ্ষণীয় ৰূপত উপস্থাপন কৰিব নোৱাৰা।
বিদ্যালয়,সমাজ আৰু পৰিয়ালৰ ভূমিকাও ইয়াত অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। যদি স্বাধীনতা দিৱস কেৱল আনুষ্ঠানিক পতাকা উত্তোলন বা ভাষণৰ মাজতে সীমাবদ্ধ থাকে, তেন্তে যুৱসমাজৰ আগ্ৰহ কমাটো স্বভাৱিক। তাৰ সলনি স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ জীৱনক কাহিনী, নাটক, তথ্যচিত্ৰ, প্ৰকল্পভিত্তিক শিক্ষা আৰু স্থানীয় ইতিহাসৰ সৈতে সংযোগ কৰি উপস্থাপন কৰিলে তেওঁলোকৰ মনত বিষয়টোৱে অধিক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। ডিজিটেল প্লেটফৰ্মকো ইতিবাচকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰি দেশপ্ৰেম, সংবিধানৰ মূল্যবোধ আৰু নাগৰিক দায়িত্বৰ বাৰ্তা প্ৰচাৰ কৰিব পাৰি।
স্বাধীনতা দিৱস কেৱল অতীতৰ গৌৰৱ স্মৰণৰ দিন নহয়; ই ভৱিষ্যৎ গঢ়াৰো অঙ্গীকাৰ। স্বাধীনতাৰ সুৰক্ষা, গণতান্ত্ৰিক মূল্যবোধ, সামাজিক সম্প্ৰীতি, বৈচিত্ৰ্যৰ প্ৰতি সন্মান আৰু দায়িত্বশীল নাগৰিকত্ব—এই সকলোবোৰৰ সৈতে এই দিৱস জড়িত। নতুন প্ৰজন্মই যদি এই মূল্যবোধক হৃদয়ঙ্গম কৰে, তেন্তে দেশৰ ভৱিষ্যৎ অধিক শক্তিশালী হ'ব।
স্বাধীনতাৰ পিছত ভাৰত বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ গণতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে। কৃষি, উদ্যোগ, বিজ্ঞান, মহাকাশ গৱেষণা, তথ্য-প্ৰযুক্তি, স্বাস্থ্য, শিক্ষা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কূটনীতিত দেশখনে উল্লেখযোগ্য অগ্ৰগতি লাভ কৰিছে। বিশ্ব অৰ্থনীতিত ভাৰতৰ স্থান ক্ৰমাৎ শক্তিশালী হৈছে আৰু ডিজিটেল বিপ্লৱে কোটি, কোটি নাগৰিকৰ জীৱনলৈ নতুন সম্ভাৱনা কঢ়িয়াই আনিছে। এই সকলো সফলতা আমাৰ গণতান্ত্ৰিক ব্যৱস্থা, সংবিধানৰ আদৰ্শ আৰু জনগণৰ কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ ফল। কিন্তু আত্মসমীক্ষাৰ সময়ত আমি কেৱল সফলতাৰ তালিকা পাঠ কৰিলেই নহ'ব। আজিও দৰিদ্ৰতা, নিবনুৱা সমস্যা, সামাজিক বৈষম্য, দুৰ্নীতি, পৰিৱেশ সংকট, নৈতিক অৱক্ষয় আৰু ডিজিটেল আসক্তিৰ দৰে সমস্যা আমাৰ উন্নয়নৰ পথত বাধা হৈ আছে। শিক্ষিত সমাজ গঢ়াৰ ক্ষেত্ৰতো মূল্যবোধ, সহনশীলতা আৰু সামাজিক দায়িত্ববোধৰ অভাৱ অনুভৱ কৰা যায়। উন্নয়ন তেতিয়াহে অৰ্থপূৰ্ণ হ'ব, যেতিয়া ইয়াৰ সুফল সমাজৰ অন্তিমজন মানুহলৈ সমানে উপনীত হ'ব।
এই পৰিস্থিতিত নতুন প্ৰজন্মৰ ভূমিকা আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ। কিয়নো আজিৰ যুৱসমাজেই কাইলৈৰ ভাৰত গঢ়িব। স্বাধীনতাৰ আশী বছৰত তেওঁলোকৰ প্ৰতিশ্ৰুতি কেৱল ব্যক্তিগত সফলতাত সীমাবদ্ধ থাকিব নালাগে; দেশ, সমাজ আৰু মানৱতাৰ প্ৰতি দায়বদ্ধতা গ্ৰহণ কৰাটোও সমানে প্ৰয়োজন। শিক্ষিত হোৱাৰ লগতে মূল্যবোধসম্পন্ন নাগৰিক হোৱা, সত্য আৰু সততাক আঁকোৱালি লোৱা, সংবিধানৰ আদৰ্শক সন্মান কৰা আৰু বৈচিত্ৰ্যৰ মাজত ঐক্যৰ শক্তিক অধিক সুদৃঢ় কৰাটো আজিৰ সময়ৰ আহ্বান।
ডিজিটেল যুগৰ নতুন প্ৰজন্মই তথ্যৰ শক্তি লাভ কৰিছে, কিন্তু সেই শক্তিৰ সৎ ব্যৱহাৰেই তেওঁলোকৰ প্ৰকৃত পৰিচয় নিৰ্ধাৰণ কৰিব। সামাজিক মাধ্যমত দায়িত্বশীল আচৰণ, ভুৱা তথ্যৰ বিৰোধিতা, যুক্তিবাদী চিন্তা আৰু মানসিক সুস্থতাক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়াটোও স্বাধীন নাগৰিকৰ অন্যতম কৰ্তব্য।
একেদৰে পৰিৱেশ সংৰক্ষণ, লিংগ সমতা, বৈজ্ঞানিক মনোভাৱ, স্বেচ্ছাসেৱামূলক মনোভাৱ আৰু সামাজিক সম্প্ৰীতিৰ ক্ষেত্ৰতো নতুন প্ৰজন্মই নেতৃত্ব ল'ব লাগিব। দেশপ্ৰেমৰ অৰ্থ কেৱল পতাকা উত্তোলন বা শ্লোগান দিয়াত সীমাবদ্ধ নহয়; নিজৰ কৰ্ম, সততা, কৰ্তব্যনিষ্ঠা আৰু সমাজৰ উন্নয়নৰ বাবে আগবাঢ়ি অহাতেই প্ৰকৃত দেশপ্ৰেমৰ প্ৰকাশ ঘটে।
বিখ্যাত ব্ৰিটিছ দাৰ্শনিক, অৰ্থনীতিবিদ, ৰাজনৈতিক চিন্তাবিদ আৰু লেখক জন ষ্টুৱাৰ্ট মিলে কৈছিল "এজন ব্যক্তিৰ স্বাধীনতা তেতিয়ালৈকে, যেতিয়ালৈকে সি আনৰ স্বাধীনতা বা অধিকাৰত হস্তক্ষেপ নকৰে।"
একেদৰে জাতিৰ পিতা মহাত্মা গান্ধীয়েও স্বাধীনতাক সদায় দায়িত্ব, আত্মনিয়ন্ত্ৰণ আৰু আনৰ অধিকাৰৰ প্ৰতি সন্মানৰ সৈতে জড়িত কৰি ব্যাখ্যা কৰিছিল। স্বাধীনতাক কেৱল ইতিহাসৰ গৌৰৱময় অধ্যায় হিচাপে নহয়, ভৱিষ্যৎ নিৰ্মাণৰ এক পবিত্ৰ দায়িত্ব হিচাপে গ্ৰহণ কৰিব লাগিব । স্বাধীনতা কেৱল অধিকাৰৰ নাম নহয়; ই কৰ্তব্য, শৃংখলা, সততা, সহনশীলতা আৰু দেশপ্ৰেমৰ এক অবিৰাম সাধনা।
স্বাধীনতাৰ শতবৰ্ষৰ দিশে আগবাঢ়ি যোৱা ভাৰতবৰ্ষক অধিক ন্যায়ভিত্তিক, অন্তৰ্ভুক্তিমূলক, সেউজ আৰু উন্নত ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ দায়িত্ব নতুন প্ৰজন্মৰ হাততেই ন্যস্ত। তেওঁলোকৰ চিন্তা, কৰ্ম, নৈতিকতা আৰু উদ্ভাৱনী শক্তিয়েই দেশৰ ভৱিষ্যৎ নিৰ্ধাৰণ কৰিব। সেয়েহে স্বাধীনতাৰ প্ৰকৃত মৰ্যাদা ৰক্ষা কৰিবলৈ প্ৰতিজন যুৱক যুৱতীয়ে জ্ঞান, বিজ্ঞান, মানৱীয় মূল্যবোধ আৰু সামাজিক দায়বদ্ধতাৰে নিজকে গঢ়ি তুলিব লাগিব। বিভাজনৰ ৰাজনীতি, অসহিষ্ণুতা, দুৰ্নীতি আৰু সামাজিক অবক্ষয়ক পৰাস্ত কৰি ঐক্য, সম্প্ৰীতি, ন্যায় আৰু উন্নয়নৰ পথত আগবাঢ়ি যোৱাটোৱেই হ'ব স্বাধীনতাৰ প্ৰতি সৰ্বোত্তম সন্মান।
স্বাধীনতাৰ দিৱসৰ পবিত্ৰ মুহূৰ্তত আমি সকলোৱে একেলগে শপত লব লাগিব —দেশৰ সংবিধান, গণতান্ত্ৰিক মূল্যবোধ আৰু জাতীয় ঐক্যৰ প্ৰতি অটল আস্থা ৰাখি এখন অধিক ন্যায়ভিত্তিক, বৈজ্ঞানিক মনোভাৱসম্পন্ন, সৃষ্টিশীল আৰু সমৃদ্ধ ভাৰত গঢ়াত সক্ৰিয় অংশীদাৰ হ'ম। তেতিয়াহে আমাৰ স্বাধীনতা অতীতৰ গৌৰৱত সীমাবদ্ধ নাথাকি ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে এক উজ্জ্বল প্ৰেৰণাৰ উৎস হৈ থাকিব।
"শব্দৰ জোনাক" পৰিয়ালৰ তৰফৰ পৰা সকলো পাঠক-পাঠিকা, শুভানুধ্যায়ী আৰু দেশবাসীক ঊনাশী সংখ্যক স্বাধীনতা দিৱসৰ আন্তৰিক শুভেচ্ছা আৰু অভিনন্দন জ্ঞাপন কৰিলোঁ। ত্ৰিৰংগাৰ গৌৰৱময় পতাকা চিৰদিন উৰি থাকক, দেশপ্ৰেমৰ জ্যোতি চিৰদিন উজ্বলি থাকক, আৰু আমাৰ মাতৃভূমি ভাৰতবৰ্ষ শান্তি, সম্প্ৰীতি আৰু উন্নতিৰ পথত আগবাঢ়ি যাওক ।
দীপিকা লস্কৰ।
দূৰভাষ নং ৯৪৩৫২২৪৩৬৩




Comments